اگر دنبال یک غذای سریع و در عینحال خوشمزه میگردید که با کمترین امکانات آماده شود، این رسپی به شما کمک خواهد کرد تا گراتن سبزیجات و پنیر را در عرض چند آماده کنید و بر سر میز بگذارید.
گراتن سبزیجات و پنیر یکی از آن غذاهایی است که با وجود ظاهر مجلسی، دستور سادهای دارد و بدون صرف زمان زیاد آماده میشود. لایههای سبزیجات نرم در کنار سس سفید و پنیر طلایی و کشدار، ترکیبی خوشطعم ایجاد میکنند که برای شام، دورچین غذا یا پذیرایی مناسب است.
این غذا انتخاب خوبی برای استفاده از سبزیجات موجود در خانه نیز بهشمار میرود. میتوانید ترکیب سبزیجات را با توجه به فصل یا ذائقه خود تغییر دهید و هر بار گراتنی با طعم متفاوت آماده کنید. مهمترین نکته، کنترل رطوبت سبزیجات است تا گراتن پس از پخت آب نیندازد و بافت منسجم خود را حفظ کند.
مواد لازم
- کنسرو سبزیجات مخلوط شانی — یک قوطی
- سیبزمینی متوسط — ۲ عدد
- قارچ — ۲۰۰ گرم
- فلفل دلمهای — یک عدد کوچک
- پیاز — یک عدد متوسط
- پنیر پیتزا یا موزارلا — ۲۰۰ گرم
- کره — ۳۰ گرم
- آرد سفید — ۲ قاشق غذاخوری
- شیر — ۲ پیمانه
- خامه صبحانه — ۲ قاشق غذاخوری، اختیاری
- پودر سیر — نصف قاشق چایخوری
- آویشن — یک قاشق چایخوری
- فلفل سیاه — به مقدار لازم
- نمک — به مقدار لازم
- روغن — ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری
- جعفری خردشده — مقداری برای تزیین، اختیاری
مراحل تهیه
مرحله اول: آمادهکردن سیبزمینیها
سیبزمینیها را بشویید، پوست بگیرید و بهصورت حلقههای نازک برش بزنید. بهتر است ضخامت حلقهها یکسان باشد تا همه آنها در مدت مشابهی بپزند. برشهای خیلی ضخیم ممکن است در فر خام باقی بمانند و برشهای بسیار نازک نیز هنگام چیدن لایهها خرد شوند.
حلقههای سیبزمینی را داخل قابلمه بریزید و روی آنها مقداری آب و کمی نمک اضافه کنید. قابلمه را روی حرارت قرار دهید و اجازه دهید سیبزمینیها حدود ۵ تا ۷ دقیقه نیمپز شوند. سپس آنها را آبکش کنید و کنار بگذارید تا رطوبت اضافیشان گرفته شود.
مرحله دوم: تفتدادن قارچ و پیاز
پیاز را نگینی خرد کنید. داخل تابه مقدار کمی روغن بریزید و پیاز را روی حرارت متوسط تفت دهید تا سبک و شفاف شود. نیازی نیست پیاز کاملاً سرخ یا تیره شود؛ نرمشدن آن برای ایجاد طعم بهتر در گراتن کافی است.
قارچها را ورقهای خرد کرده و به پیاز اضافه کنید. حرارت را کمی افزایش دهید تا قارچها بدون آبانداختن تفت بخورند. در پایان، فلفل دلمهای خردشده، پودر سیر، فلفل سیاه و نیمی از آویشن را اضافه کنید و مواد را یک تا دو دقیقه دیگر تفت دهید.
مرحله سوم: اضافهکردن سبزیجات
کنسرو سبزیجات مخلوط را مطابق دستور درجشده روی بستهبندی آماده کنید. سپس محتویات آن را داخل آبکش بریزید و اجازه دهید آب اضافی کاملاً خارج شود. باقیماندن رطوبت در سبزیجات میتواند باعث شل و آبکیشدن گراتن شود.
سبزیجات آبکششده را به ترکیب قارچ و پیاز اضافه کنید و مواد را برای چند دقیقه روی حرارت ملایم هم بزنید. هدف از این مرحله سرخکردن کامل سبزیجات نیست؛ تنها باید طعم مواد با یکدیگر ترکیب و رطوبت اضافی آنها کمتر شود. پس از چشیدن مواد، در صورت نیاز کمی نمک اضافه کنید.
مرحله چهارم: تهیه سس سفید
کره را داخل قابلمه کوچکی روی حرارت ملایم آب کنید. آرد را به آن اضافه کرده و حدود یک دقیقه هم بزنید تا بوی خامی آرد گرفته شود. مراقب باشید رنگ آرد تغییر نکند، زیرا سس گراتن باید روشن و یکدست باقی بماند.
شیر را کمکم اضافه کنید و همزمان با همزن دستی مواد را هم بزنید تا آرد گلوله نشود. سس را روی حرارت ملایم نگه دارید تا به غلظتی شبیه ماست رقیق برسد. سپس کمی نمک، فلفل سیاه و در صورت تمایل خامه را اضافه کنید و قابلمه را از روی حرارت بردارید.
سس نباید بیش از اندازه غلیظ باشد، زیرا هنگام پخت در فر غلیظتر میشود. اگر سس سفت شد، چند قاشق شیر به آن اضافه کنید و دوباره هم بزنید تا به بافت مناسب برسد.
مرحله پنجم: چیدن لایههای گراتن
کف ظرف مناسب فر را با مقدار کمی کره یا روغن چرب کنید. حلقههای سیبزمینی نیمپز را در یک لایه کف ظرف بچینید. مقدار کمی نمک، فلفل سیاه و آویشن روی آنها بپاشید.
نیمی از ترکیب سبزیجات را روی سیبزمینیها پخش کنید و مقداری از سس سفید را روی آن بریزید. سپس کمی پنیر اضافه کنید. همین ترتیب را یک بار دیگر تکرار کنید تا مواد تمام شوند. در پایان، باقیمانده سس را روی سطح غذا پخش کرده و تمام قسمتها را با پنیر بپوشانید.
بهتر است پنیر روی سطح گراتن بهطور یکنواخت پخش شود، اما ضخامت آن بیش از اندازه نباشد. پنیر زیاد ممکن است طعم سبزیجات و سس سفید را تحتتأثیر قرار دهد و غذا را سنگین کند.
مرحله ششم: پخت گراتن در فر
فر را از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قبل با دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد گرم کنید. ظرف را در طبقه میانی فر قرار دهید و اجازه دهید گراتن حدود ۲۵ تا ۳۰ دقیقه بپزد. در این مدت، طعم لایهها با یکدیگر ترکیب میشود و سیبزمینیها کاملاً نرم میشوند.
برای طلاییشدن پنیر، در چند دقیقه پایانی گریل فر را روشن کنید. در این مرحله کنار فر بمانید، زیرا پنیر ممکن است خیلی سریع تیره یا سوخته شود. پس از خارجکردن ظرف از فر، ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید و سپس گراتن را برش بزنید.
فوتوفنهای خوشمزهترشدن گراتن سبزیجات
برای داشتن گراتنی منسجم با سطح طلایی و بافت خامهای، آمادهسازی درست سبزیجات اهمیت زیادی دارد. نکاتی که «شانی» به شما توصیه میکند، مانع آبانداختن غذا یا خامماندن لایههای آن میشود.
- سبزیجات را کمآب آماده کنید: آب کنسرو و رطوبت قارچ را تا حد امکان بگیرید. سبزیجات مرطوب سس را رقیق میکنند و مانع منسجمشدن گراتن میشوند.
- سیبزمینی را نیمپز کنید: قراردادن سیبزمینی خام در فر، زمان پخت را افزایش میدهد و ممکن است بعضی از حلقهها سفت باقی بمانند.
- سس را خیلی غلیظ نکنید: سس سفید باید قابلیت پخششدن بین لایهها را داشته باشد. سس غلیظ پس از پخت، بافت غذا را خشک و سنگین میکند.
- فر را از قبل گرم کنید: قراردادن گراتن در فر سرد باعث میشود پنیر پیش از گرمشدن لایههای داخلی آب شود و بافت مناسبی پیدا نکند.
- پس از پخت کمی صبر کنید: برشزدن گراتن بلافاصله پس از خروج از فر باعث جداشدن لایهها میشود. چند دقیقه استراحت، بافت غذا را منسجمتر میکند.
- نمک را با احتیاط اضافه کنید: پنیر و سبزیجات کنسروی ممکن است مقداری نمک داشته باشند؛ بنابراین پیش از افزودن نمک، مواد را بچشید.

طرز تهیه گراتن سبزیجات بدون فر
اگر به فر دسترسی ندارید، میتوانید گراتن را داخل تابه دوطرفه یا تابهای با درِ محکم آماده کنید. کف تابه را چرب کرده و مواد را به همان ترتیب لایهلایه بچینید. سپس درِ تابه را ببندید و آن را روی حرارت بسیار ملایم قرار دهید.
استفاده از شعلهپخشکن به پخت یکنواختتر کمک میکند. حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه زمان لازم است تا پنیر ذوب و سیبزمینیها کاملاً نرم شوند. در این روش سطح پنیر مانند گراتن داخل فر طلایی نمیشود، اما بافت غذا همچنان نرم و کشدار خواهد بود.
مواد جایگزین برای رسپی گراتن سبزیجات
این گراتن را میتوان با سبزیجات مختلف آماده کرد. بهتر است هنگام انتخاب مواد جایگزین، سبزیجاتی را کنار هم قرار دهید که زمان پخت نزدیک به یکدیگر دارند.
- بهجای سیبزمینی میتوانید از کدو سبز، بادمجان گریلشده یا گلکلم نیمپز استفاده کنید.
- پنیر موزارلا را میتوان با ترکیب پنیر پیتزا و مقدار کمی پنیر چدار جایگزین کرد.
- برای افزایش پروتئین غذا، مرغ پخته و ریشریششده یا گوشت چرخکرده و تفتدادهشده را به مواد اضافه کنید.
- برای نسخه گیاهی، شیر و کره معمولی را با نمونههای گیاهی جایگزین کنید و از پنیر گیاهی کمک بگیرید.
- مقداری پودر سوخاری روی پنیر، سطح گراتن را تردتر و طلاییتر میکند.
- برای ایجاد طعمی تندتر میتوانید فلفل قرمز، پاپریکا یا هالوپینوی خردشده اضافه کنید.
- اگر قارچ در دسترس نبود، مقدار سبزیجات مخلوط را افزایش دهید یا از کلم بروکلی نیمپز استفاده کنید.

پیشنهاد سرو گراتن سبزیجات
گراتن سبزیجات و پنیر را میتوانید بهعنوان یک شام کامل و بدون گوشت سرو کنید. سالاد سبز، سبزیجات تازه یا ماست چکیده طعم خامهای و پنیری غذا را متعادلتر میکنند. خیارشور نیز در کنار این غذا انتخاب مناسبی است و بافت ترد و طعم ترش آن، ترکیب جذابی به وجود میآورد.
برای پذیرایی، گراتن را در ظرفهای کوچک تکنفره آماده کنید. این شیوه سرو ظاهر مرتبتری دارد و نیازی به برشزدن غذا نیست. مقداری جعفری تازه، آویشن یا فلفل رنگی خردشده نیز میتواند ظاهر آن را جذابتر کند.
محصولات شانی مناسب برای این رسپی
کنسرو سبزیجات مخلوط شانی، محصول اصلی این رسپی است و زمان آمادهسازی غذا را کوتاهتر میکند. ترکیب سبزیجات آماده باعث میشود بدون نیاز به پاککردن و پخت جداگانه چند نوع سبزی، مواد میانی گراتن را در مدت کوتاهی آماده کنید.
برای کاملکردن غذا میتوانید خیارشور شانی را کنار گراتن سرو کنید. اگر قصد دارید نسخه گوشتی این غذا را آماده کنید، افزودن مقدار کمی رب گوجهفرنگی شانی به گوشت چرخکرده، طعم و رنگ بیشتری به لایه میانی میدهد.
سوالات متداول
1. آیا میتوان گراتن سبزیجات را از روز قبل آماده کرد؟
بله. میتوانید لایههای گراتن را بچینید، روی ظرف را بپوشانید و حداکثر تا روز بعد در یخچال نگه دارید. پنیر روی غذا را بهتر است درست پیش از قراردادن ظرف در فر اضافه کنید.
2. بهترین ظرف برای پخت گراتن چیست؟
ظرفهای پیرکس، سرامیکی و فلزی مخصوص فر برای تهیه گراتن مناسباند. ظرفهای کمعمق با سطح پهنتر باعث میشوند مقدار بیشتری از پنیر طلایی و برشته شود.
3. آیا گراتن سبزیجات را میتوان فریز کرد؟
فریزکردن گراتن امکانپذیر است، اما سیبزمینی و سس سفید ممکن است پس از یخزدایی کمی تغییر بافت دهند. برای نتیجه بهتر، آن را در ظرف دربسته نگهداری کرده و در فر گرم کنید.
