شاک شوکا با لوبیا برای افرادی مناسب است که صبحانههای گرم، شور و مقوی را به صبحانههای شیرین ترجیح میدهند یا بهدنبال غذایی ساده برای برانچ، ناهار سبک یا شام هستند. اگر طعم سس گوجهفرنگی غلیظ، تخممرغ، لوبیا و ادویههایی مانند پاپریکا و زیره را دوست دارید، این غذا میتواند انتخاب جذابی برایتان باشد؛ ضمن اینکه میزان تندی و درجه پخت زرده نیز بهراحتی مطابق سلیقه تنظیم میشود.
این غذا با ریشهای از شمال آفریقا و متعلق به سنت آشپزی منطقه غرب است که خاستگاه دقیق آن میان کشورهایی مانند تونس و لیبی است. این غذا با مهاجرت و تبادل فرهنگی به بخشهای دیگری از خاورمیانه راه پیدا کرد و امروزه نسخههای مختلفی از آن با تخممرغ، گوجهفرنگی، فلفل و ادویه تهیه میشود. در این رسپی «شانی»، افزودن لوبیا چیتی آن را سیرکنندهتر و به یک وعده کاملتر تبدیل میکند.
مواد لازم
- کنسرو لوبیا چیتی شانی : مقداری برای سرو، اختیاری • نان تازه — یک قوطی
- تخممرغ — ۴ عدد
- گوجهفرنگی رسیده — ۴ عدد متوسط
- رب گوجهفرنگی شانی — یک قاشق غذاخوری
- پیاز متوسط — یک عدد
- فلفل دلمهای قرمز یا سبز — یک عدد کوچک
- سیر — ۲ حبه
- روغن — ۲ قاشق غذاخوری
- پاپریکا — یک قاشق چایخوری
- زیره — نصف قاشق چایخوری
- زردچوبه — نصف قاشق چایخوری
- فلفل قرمز — یکچهارم قاشق چایخوری، اختیاری
- فلفل سیاه — به مقدار لازم
- نمک — به مقدار لازم
- جعفری یا گشنیز خردشده — ۲ قاشق غذاخوری
- پنیر فتا — مقداری برای سرو، اختیاری
- نان تازه — به مقدار لازم برای سرو
مراحل تهیه
مرحله اول: آمادهکردن مواد اولیه
پیاز را پوست بگیرید و بهصورت نگینی ریز خرد کنید. فلفل دلمهای را نیز به قطعات کوچک و یکاندازه برش بزنید تا همراه پیاز بهخوبی نرم شود. سیرها را ریز خرد یا با قسمت ریز رنده آماده کنید.
گوجهفرنگیها را بشویید و رنده کنید. در صورت تمایل میتوانید ابتدا پوست آنها را بگیرید تا سس بافت لطیفتری داشته باشد. برای جداکردن راحت پوست گوجهها، روی آنها یک برش سطحی ایجاد کنید، حدود یک دقیقه در آب جوش قرار دهید و سپس به ظرف آب سرد منتقل کنید.
کنسرو لوبیا چیتی را مطابق دستور درجشده روی بستهبندی آماده کنید. سپس لوبیاها را داخل آبکش بریزید تا مایع اضافی آنها جدا شود. هنگام آبکشکردن، لوبیاها را با فشار هم نزنید تا شکل خود را حفظ کنند.
مرحله دوم: تفتدادن پیاز و فلفل دلمهای
روغن را داخل تابهای پهن و نسبتا گود بریزید و آن را روی حرارت متوسط قرار دهید. پیاز خردشده را اضافه کنید و حدود ۴ تا ۵ دقیقه تفت دهید تا نرم و سبک شود.
فلفل دلمهای را به پیاز اضافه کنید و تفتدادن را حدود ۵ دقیقه دیگر ادامه دهید. فلفل دلمهای باید نرم شود، اما بهتر است شکل و رنگ خود را تا حدی حفظ کند. سپس سیر را اضافه کنید و مواد را حدود ۳۰ ثانیه هم بزنید تا عطر آن آزاد شود.
استفاده از تابه پهن کمک میکند سس سریعتر غلیظ شود و فضای کافی برای قراردادن تخممرغها وجود داشته باشد. بهتر است تابهای را انتخاب کنید که درِ مناسبی نیز داشته باشد.
مرحله سوم: تفتدادن رب و ادویهها
رب گوجهفرنگی را در بخش خالی تابه بریزید و حدود یک دقیقه تفت دهید تا رنگ آن باز و بوی خامیاش گرفته شود. حرارت را متوسط نگه دارید و رب را مرتب هم بزنید تا نسوزد.
پاپریکا، زیره، زردچوبه، فلفل سیاه و در صورت تمایل فلفل قرمز را اضافه کنید. ادویهها را مدت کوتاهی همراه رب و سبزیجات تفت دهید. حرارتدادن کوتاه ادویهها عطر آنها را بیشتر میکند، اما تفتدادن طولانی ممکن است طعمی تلخ ایجاد کند.
مرحله چهارم: آمادهکردن سس گوجهفرنگی
گوجهفرنگیهای رندهشده را داخل تابه بریزید و مواد را بهخوبی مخلوط کنید. پس از بهجوشآمدن سس، حرارت را کم کنید و اجازه دهید حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بدون در بجوشد.
در این مدت، سس را چند بار هم بزنید تا به کف تابه نچسبد. سس آماده باید غلیظ باشد و وقتی قاشق را در آن حرکت میدهید، مسیر قاشق برای چند ثانیه مشخص بماند. اگر سس آبکی باشد، سفیده تخممرغها بهدرستی شکل نمیگیرد و شاکشوکا بافت منسجمی پیدا نمیکند.
پس از غلیظشدن سس، آن را بچشید و مقدار نمک و فلفل را تنظیم کنید. اگر گوجهفرنگیها طعم ترشی داشتند، میتوانید مقدار بسیار کمی شکر اضافه کنید تا طعم سس متعادلتر شود.
مرحله پنجم: اضافهکردن لوبیا
لوبیاهای آبکششده را به سس اضافه کنید و بهآرامی هم بزنید تا در تمام تابه پخش شوند. مراقب باشید لوبیاها هنگام همزدن له نشوند. اجازه دهید مواد حدود ۳ تا ۵ دقیقه روی حرارت ملایم بپزند تا لوبیا گرم شود و طعم سس را به خود بگیرد.
اگر پس از افزودن لوبیا، سس بیش از اندازه غلیظ شد، ۲ تا ۳ قاشق آب جوش به آن اضافه کنید. سس باید غلیظ و مرطوب باشد، اما نباید در کف تابه آب جمع شود.
مرحله ششم: اضافهکردن تخممرغها
با پشت قاشق چهار فضای کوچک در سطح سس ایجاد کنید. هر تخممرغ را ابتدا داخل کاسه کوچکی بشکنید و سپس بهآرامی در یکی از فرورفتگیها بریزید. این کار مانع شکستن زرده میشود و در صورت خراببودن تخممرغ، تمام غذا را تحتتأثیر قرار نمیدهد.
کمی نمک و فلفل سیاه روی تخممرغها بپاشید. در تابه را ببندید و اجازه دهید شاکشوکا روی حرارت ملایم بپزد. برای داشتن زرده عسلی، حدود ۵ تا ۷ دقیقه زمان کافی است. اگر زرده کاملاً پخته میخواهید، زمان پخت را چند دقیقه افزایش دهید.
در زمان پخت، شاکشوکا را هم نزنید. بهتر است هر یک تا ۲ دقیقه وضعیت تخممرغها را بررسی کنید، زیرا زمان دقیق پخت به اندازه تخممرغ، شدت حرارت و جنس تابه بستگی دارد.
مرحله هفتم: تزیین و سرو شاک شوکا
وقتی سفیدهها بسته شدند و زردهها به میزان دلخواه پختند، حرارت را خاموش کنید. جعفری یا گشنیز خردشده را روی غذا بریزید و در صورت تمایل مقداری پنیر فتا روی آن خرد کنید.
شاکشوکا را در همان تابه و بهصورت گرم سرو کنید. بهتر است نان تازه را کنار غذا قرار دهید تا بتوانید سس غلیظ گوجهفرنگی و زرده تخممرغ را با آن میل کنید.
این غذا تنها در یک تابه آماده میشود و امکان تغییر ترکیبات آن براساس ذائقه وجود دارد. با تنظیم نوع ادویه، میزان فلفل و زمان پخت تخممرغها میتوانید شاک شوکایی ملایم یا تند با زرده عسلی یا کاملا پخته داشته باشید. تخممرغها روی سس غلیظ و ادویهای پخته میشوند و زرده نرم آنها در کنار لوبیا و نان تازه، طعمی متفاوت و اشتهابرانگیز ایجاد میکند.
طرز تهیه شاکشوکا با لوبیا در فر
برای پخت شاک شوکا در فر، سس گوجهفرنگی و لوبیا را در تابهای مناسب فر آماده کنید. پس از ایجاد فرورفتگیها، تخممرغها را روی سس بشکنید و تابه را داخل فر از قبل گرمشده قرار دهید.
شاک شوکا را در دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد حدود ۷ تا ۱۰ دقیقه بپزید. زمانی که سفیدهها بسته شدند، ظرف را از فر خارج کنید. اگر زرده عسلی میخواهید، وضعیت تخممرغها را از دقیقه ششم بررسی کنید تا بیش از اندازه نپزند.
در صورت مناسبنبودن تابه برای فر، سس و لوبیا را به ظرف پیرکس یا سرامیکی منتقل کنید و سپس تخممرغها را روی آن بشکنید. ظرف را بیش از اندازه کوچک انتخاب نکنید؛ تخممرغها باید فضای کافی برای پخت یکنواخت داشته باشند.
فوتوفنهای خوشمزهترشدن شاک شوکا
کیفیت سس و میزان پخت تخممرغها دو عامل اصلی در نتیجه نهایی این غذا هستند. رعایت نکات زیر به تهیه شاکشوکایی خوشطعم و منسجم کمک میکند.
- سس را بهاندازه کافی غلیظ کنید: سس آبکی باعث پخششدن سفیده تخممرغ و شلشدن غذا میشود. پیش از افزودن لوبیا و تخممرغ، اجازه دهید آب اضافی گوجهفرنگی تبخیر شود.
- رب را پیش از افزودن گوجه تفت دهید: این کار رنگ سس را بهتر میکند و بوی خام رب را میگیرد. حرارت را کنترل کنید تا رب تیره و سوخته نشود.
- تخممرغها را در ظرف جداگانه بشکنید: با این روش میتوانید زردهها را سالمتر روی سس قرار دهید و کنترل بیشتری روی محل ریختن هر تخممرغ داشته باشید.
- حرارت را پس از افزودن تخممرغ کم کنید: حرارت زیاد ممکن است کف سس را بسوزاند، در حالی که سفیده روی غذا هنوز نپخته است.
- لوبیاها را زیاد هم نزنید: لوبیای لهشده سس را سنگین و خمیری میکند. پس از افزودن لوبیا، مواد را بهآرامی جابهجا کنید.
- شاک شوکا را بلافاصله سرو کنید: تخممرغها پس از خاموششدن حرارت نیز در تابه داغ به پختن ادامه میدهند. برای حفظ زرده نرم، غذا را سریعتر سرو کنید.
مواد جایگزین
شاک شوکا انعطافپذیر است و میتوان ترکیبات آن را با توجه به ذائقه تغییر داد. با این حال، بهتر است پایه گوجهفرنگی و تخممرغ غذا حفظ شود.
- بهجای لوبیا چیتی میتوانید از لوبیا قرمز یا ترکیب چند نوع لوبیا استفاده کنید.
- برای افزایش حجم سبزیجات، مقداری قارچ، اسفناج یا کدو سبز به سس اضافه کنید.
- اگر گوجهفرنگی تازه در دسترس نبود، میتوانید از گوجهفرنگی پوستگرفته کنسروی استفاده کنید.
- پنیر فتا را میتوان با پنیر لیقوان، پنیر سفید یا مقدار کمی پنیر موزارلا جایگزین کرد.
- برای طعم تندتر، هالوپینو، فلفل چیلی یا مقدار بیشتری فلفل قرمز اضافه کنید.
- برای نسخه ملایم، فلفل قرمز را حذف کرده و از پاپریکای شیرین استفاده کنید.
- مقداری ذرت شیرین میتواند طعمی ملایمتر و رنگی متفاوت به شاک شوکا بدهد.
پیشنهاد سرو شاک شوکا با لوبیا
شاک شوکا را میتوانید همراه نان سنگک، بربری، لواش یا نان تست سرو کنید. نان برشتهشده با مقدار کمی روغن زیتون و پودر سیر نیز در کنار این غذا ترکیب خوشطعمی ایجاد میکند.
برای کاملترشدن وعده، خیار، گوجهفرنگی، سبزی تازه، زیتون یا خیارشور کنار شاکشوکا قرار دهید. ماست چکیده یا ماست موسیر نیز میتواند تندی و گرمای ادویهها را متعادل کند.
اگر شاک شوکا را برای چند نفر سرو میکنید، تابه را در مرکز میز قرار دهید و برای هر نفر یک تخممرغ و مقداری از سس لوبیا در نظر بگیرید. اضافهکردن جعفری تازه و پنیر خردشده درست پیش از سرو، ظاهر غذا را جذابتر میکند.
محصولات شانی مناسب برای این رسپی
کنسرو لوبیا چیتی شانی، ماده اصلی این نسخه از شاک شوکا است و بافتی نرم و سیرکننده به غذا میدهد. آمادهبودن لوبیا باعث میشود سس و تخممرغها بدون نیاز به زمان طولانی برای خیساندن و پخت لوبیا آماده شوند.
رب گوجهفرنگی شانی به غلیظترشدن پایه گوجهای و ایجاد رنگ بهتر در شاک شوکا کمک میکند. برای تکمیل وعده نیز میتوانید زیتون یا خیارشور شانی را در کنار غذا سرو کنید.
سوالات متداول
1. شاک شوکا با املت گوجهفرنگی چه تفاوتی دارد؟
در املت ایرانی معمولا تخممرغ با گوجهفرنگی مخلوط میشود، اما در شاکشوکا تخممرغها بهصورت کامل روی سس قرار میگیرند. سس شاکشوکا نیز معمولا غلیظتر و حاوی فلفل دلمهای و ادویههای متنوع است.
2. برای تهیه شاک شوکا برای هر نفر چند تخممرغ در نظر بگیریم؟
برای یک وعده سبک، معمولا یک تخممرغ برای هر نفر کافی است. اگر شاکشوکا غذای اصلی است یا بدون دورچین سرو میشود، میتوانید برای هر نفر ۲ تخممرغ در نظر بگیرید.
3. آیا میتوان شاک شوکا را بدون رب گوجهفرنگی تهیه کرد؟
بله. در این حالت باید از گوجهفرنگیهای رسیده و گوشتی استفاده کنید و زمان بیشتری برای غلیظشدن سس در نظر بگیرید. رب، رنگ و غلظت بیشتری ایجاد میکند اما نبود آن مانع تهیه غذا نمیشود.
